Soul and Body I

Huru, ðæs behofað hæleða æghwylc þæt he his sawle sið sylfa geþence, hu þæt bið deoplic þonne se deað cymeð, asyndreð þa sybbe þe ær samod wæron, lic ond sawle! Lang bið syððan þæt se gast nimeð æt gode sylfum swa wite swa wuldor, swa him on worulde ær efne þæt eorðfæt ær geworhte. Sceal se gast cuman geohðum hremig, symble ymbe seofon niht sawle findan þone lichoman þe hie ær lange wæg, þreo hund wintra, butan ær þeodcyning, ælmihtig god, ende worulde wyrcan wille, weoruda dryhten.

Cleopað þonne swa cearful cealdan reorde, spreceð grimlice se gast to þam duste: "Hwæt, druh ðu dreorega, to hwan drehtest ðu me, eorðan fulnes eal forwisnad, lames gelicnes! Lyt ðu gemundest to hwan þinre sawle þing siðþan wurde, syððan of lichoman læded wære! Hwæt, wite ðu me, weriga! Hwæt, ðu huru wyrma gyfl lyt geþohtest, þa ðu lustgryrum eallum ful geeodest, hu ðu on eorðan scealt wyrmum to wiste! Hwæt, ðu on worulde ær lyt geþohtest hu þis is þus lang hider! Hwæt, þe la engel ufan of roderum sawle onsende þurh his sylfes hand,

meotod ælmihtig, of his mægenþrymme, ond þe gebohte blode þy halgan, ond þu me mid þy heardan hungre gebunde ond gehæftnedest helle witum! Eardode ic þe on innan. Ne meahte ic ðe of cuman, flæsce befangen, ond me fyrenlustas þine geþrungon. þæt me þuhte ful oft þæt hit wære XXX þusend wintra to þinum deaðdæge. A ic uncres gedales onbad earfoðlice. Nis nu huru se ende to god! Wære þu þe wiste wlanc ond wines sæd, þrymful þunedest, ond ic ofþyrsted wæs godes lichoman, gastes drynces. Forðan þu ne hogodest her on life,

syððan ic ðe on worulde wunian sceolde, þæt ðu wære þurh flæsc ond þurh fyrenlustas strange gestryned ond gestaðolod þurh me, ond ic wæs gast on ðe fram gode sended. Næfre ðu me wið swa heardum helle witum ne generedest þurh þinra nieda lust. Scealt ðu minra gesynta sceame þrowian on ðam myclan dæge þonne eall manna cynn se ancenneda ealle gesamnað. Ne eart ðu þon leofra nænigum lifigendra men to gemæccan, ne meder ne fæder ne nænigum gesybban, þonne se swearta hrefen, syððan ic ana of ðe ut siðode þurh þæs sylfes hand þe ic ær onsended wæs.

Ne magon þe nu heonon adon hyrsta þa readan ne gold ne seolfor ne þinra goda nan, ne þinre bryde beag ne þin boldwela, ne nan þara goda þe ðu iu ahtest, ac her sceolon onbidan ban bereafod, besliten synum, ond þe þin sawl sceal minum unwillum oft gesecan, wemman þe mid wordum, swa ðu worhtest to me. Eart ðu nu dumb ond deaf, ne synt þine dreamas awiht. Sceal ic ðe nihtes swa þeah nede gesecan, synnum gesargod, ond eft sona fram þe hweorfan on hancred, þonne halige men lifiendum gode lofsang doð, secan þa hamas þe ðu me her scrife,

ond þa arleasan eardungstowe, ond þe sculon her moldwyrmas manige ceowan, slitan sarlice swearte wihta, gifre ond grædige. Ne synt þine æhta awihte þe ðu her on moldan mannum eowdest. Forðan þe wære selre swiðe mycle þonne þe wæron ealle eorðan speda, (butan þu hie gedælde dryhtne sylfum), þær ðu wurde æt frymðe fugel oððe fisc on sæ, oððe on eorðan neat ætes tilode, feldgangende feoh butan snyttro, oððe on westenne wildra deora þæt wyrreste, þær swa god wolde, ge þeah ðu wære wyrma cynna

þæt grimmeste, þær swa god wolde, þonne ðu æfre on moldan man gewurde oððe æfre fulwihte onfon sceolde. þonne ðu for unc bæm andwyrdan scealt on ðam miclan dæge, þonne mannum beoð wunda onwrigene, þa ðe on worulde ær fyrenfulle men fyrn geworhton, ðonne wyle dryhten sylf dæda gehyran hæleða gehwylces, heofena scippend, æt ealra manna gehwæs muðes reorde wunde wiðerlean. Ac hwæt wylt ðu þær on þam domdæge dryhtne secgan? þonne ne bið nan na to þæs lytel lið on lime aweaxen, þæt ðu ne scyle for anra gehwylcum onsundrum

riht agildan, þonne reðe bið 100 dryhten æt þam dome. Ac hwæt do wyt unc? Sculon wit þonne eft ætsomne siððan brucan swylcra yrmða, swa ðu unc her ær scrife!" Fyrnað þus þæt flæschord, sceall þonne feran onweg, secan hellegrund, nallæs heofondreamas, 105 dædum gedrefed. Ligeð dust þær hit wæs, ne mæg him ondsware ænige gehatan, geomrum gaste, geoce oððe frofre. Bið þæt heafod tohliden, handa toliðode, geaglas toginene, goman toslitene, 110

sina beoð asocene, swyra becowen, fingras tohrorene. Rib reafiað reðe wyrmas, beoð hira tungan totogenne on tyn healfa hungregum to frofre; forþan hie ne magon huxlicum 115 wordum wrixlian wið þone werian gast. Gifer hatte se wyrm, þe þa eaglas beoð nædle scearpran. Se genydde to ærest eallra on þam eorðscræfe, þæt he þa tungan totyhð ond þa teð þurhsmyhð 120 ond þa eagan þurheteð ufan on þæt heafod ond to ætwelan oðrum gerymeð,

wyrmum to wiste, þonne þæt werie lic acolod bið þæt he lange ær werede mid wædum. Bið þonne wyrma gifel, 125 æt on eorþan. þæt mæg æghwylcum men to gemynde, modsnotra gehwam! ðonne bið hyhtlicre þæt sio halige sawl færeð to ðam flæsce, frofre bewunden. Bið þæt ærende eadiglicre 130 funden on ferhðe. Mid gefean seceð lustum þæt lamfæt þæt hie ær lange wæg. þonne þa gastas gode word sprecað, snottre, sigefæste, ond þus soðlice

þone lichoman lustum gretaþ: 135 "Wine leofesta, þeah ðe wyrmas gyt gifre gretaþ, nu is þin gast cumen, fægere gefrætewod, of mines fæder rice, arum bewunden. Eala, min dryhten, þær ic þe moste mid me lædan, 140 þæt wyt englas ealle gesawon, heofona wuldor, swylc swa ðu me ær her scrife! Fæstest ðu on foldan ond gefyldest me godes lichoman, gastes drynces. Wære ðu on wædle, sealdest me wilna geniht. 145

Forðan ðu ne þearft sceamian, þonne sceadene beoþ þa synfullan ond þa soðfæstan on þam mæran dæge, þæs ðu me geafe, ne ðe hreowan þearf her on life ealles swa mycles swa ðu me sealdest 150 on gemotstede manna ond engla. Bygdest ðu þe for hæleðum ond ahofe me on ecne dream. Forþan me a langaþ, leofost manna, on minum hige hearde, þæs þe ic þe on þyssum hynðum wat wyrmum to wiste, ac þæt wolde god, 155 þæt þu æfre þus laðlic legerbed cure. Wolde ic þe ðonne secgan þæt ðu ne sorgode,

forðan wyt bioð gegæderode æt godes dome. Moton wyt þonne ætsomne syþan brucan ond unc on heofonum heahþungene beon. 160 Ne þurfon wyt beon cearie æt cyme dryhtnes, ne þære andsware yfele habban sorge in hreðre, ac wyt sylfe magon æt ðam dome þær dædum agilpan, hwylce earnunga uncre wæron. 165 Wat ic þæt þu wære on woruldrice geþungen þrymlice þysses"